By-pass gastryczny, zwany inaczej by-pass żołądkowy, to zabieg bariatryczny, polegający na chirurgicznym zmniejszeniu żołądka. Zabieg polega na wykonaniu ominięcia żołądkowo – jelitowego.
Jest to obecnie najbardziej popularna operacja bariatryczna.
Stosuje się ją w przypadku, gdy chorobliwa otyłość, nie może zostać zwalczona ani przez diety, ani przez ćwiczenia.
Dzięki zastosowaniu by-passu gastrycznego pacjent traci na wadze od 65 do 85 procent masy ciała już w przeciągu pół roku do roku.
Ta metoda zmniejszenia żołądka ma następujące zalety:

  1. Wydłużenie długości życia
  2. Pomniejszony żołądek uniemożliwia niekontrolowane jedzenie.
  3. Skrócenie efektywnego czasu wchłaniania i trawienia pokarmu – jedzenie trafia bezpośrednio do jelita cienkiego, pomija w ten sposób dwunastnicę oraz jelito czcze.
  4. Operacja jest odwracalna, choć zazwyczaj traktowana jest, jako stała.
  5. U około 70 procent pacjentów reguluje zaburzenia lipidowe
  6. Obniżenie ciśnienia tętniczego
  7. Ustępuje zespół bezdechu sennego
  8. Uregulowanie glikemii w przypadku pacjentów z cukrzycą typu 2go u około 90 procent pacjentów
  9. Ustępują objawy refluksu
  10. Spada do właściwego poziom cholesterolu
  11. Redukcja bólu stawów i kręgosłupa
    W szczególności zabieg dedykowany jest osobom, które:
    • Posiadają BMI większe niż 40
    • Posiadają BMI większe niż 35, przy czym borykają się również z chorobami towarzyszącymi otyłości, a w tym z nadciśnieniem, cukrzycą, zespołem bezdechów nocnych
    • Wcześniejsze metody chirurgiczne nie dały pożądanych efektów
    • Wiek pacjenta od 18 do 65 lat
    • Nie chorują na zaburzenia psychiczne (podkreślmy, że depresja nie jest przeciwwskazaniem do operacji)
    • Chorują na zaburzenia łaknienia, objawiające się niepohamowanym obżarstwem (z angielskiego Binge Eating)
    • Chorują na zaburzenia łaknienia, objawiające się nadmiernym, niekontrolowanym spożywaniem słodyczy (z angielskiego Sweet Eaters)

Przygotowanie do zabiegu obejmuje:

  1. Szczegółowy wywiad lekarski i kwalifikacja lekarska
  2. Konsultacja psychologiczna lub psychiatryczna
  3. Określone badania medyczne, laboratoryjne
  4. Konsultacje u lekarzy specjalistów, według potrzeb
  5. Zalecane jest aktywne członkostwo w grupie wsparcia (Obsesity Support Group)
  6. Pisemna zgoda na zabieg

Przed zabiegiem lekarz może zalecić niektóre z poniższych czynności:

  1. Płynna dieta na dzień przed zabiegiem
  2. Transfuzja krwi i preparatów krwiopochodnych
  3. Wyczyszczenie jelita przed samym zabiegiem
  4. W noc poprzedzającą zabieg, już od północy pacjent nie powinien ani jeść, ani pić.
  5. Na dwa tygodnie przed zabiegiem należy odstawić leki zaburzające krzepliwość krwi.
  6. Odstąpić od palenia tytoniu.

Jak przebiega operacja?
Pacjentowi podawane jest znieczulenie ogólne. Zabieg trwa w sumie około dwie godziny.
Chirurg przecina żołądek i formuje z niego mały zbiorniczek. Następnie zszywa go z pętlą jelita cienkiego.
Czas po operacji?
Po zabiegu pacjent jest hospitalizowany. Może mieć założoną sondę żołądkową. Dopiero po jej usunięciu można pić i jeść. Otrzymuje doustne środki przeciwbólowe. Jeszcze w dniu operacji, pacjent powinien już siadać.
W pierwszej dobie po zabiegu wykonywane jest zdjęcie RTG górnego odcinka przewodu pokarmowego z kontrastem, w celu oceny efektów zabiegu.
Pacjent musi bezwzględnie stosować się do specjalnej diety. Przez pierwsze dwa tygodnie po zabiegu może przyjmować jedynie pokarmy płynne lub miksowane. Dopiero w kolejnych etapach będzie mógł przyjmować pokarmy stałe i to tylko te, które obejmuje dieta.
Poza specjalną dieta, pacjent po operacji musi już do końca życia przyjmować dodatkowo wytypowane witaminy oraz mikroelementy. Staje się tak, gdyż by-pass wykonuje się w miejscu największego wchłaniania wapnia. W efekcie pacjent cierpi na niedobór witaminy D, witaminy B12, kwasu foliowego, żelaza oraz wspomnianego wapnia. Następstwem jest zwiększona aktywność i wydzielanie hormonu przytarczyc. Jeśli pacjent nie będzie przyjmował dodatkowo witamin i mikroelementów, spowoduje uszkodzenie kości.
Jeśli zabieg został wykonany metodą laparoskopowa, ryzyko powikłań wyniesie siedem procent. Natomiast, jeśli zabieg został wykonany metodą tradycyjną, ryzyko powikłań wyniesie około czternastu procent.
Ewentualne powikłania w trakcie i po operacji, to:

  1. Przerwanie staplera
  2. Nadmierne zwężenie, a w drastycznych przypadkach zablokowanie połączenia żołądka z jelitem.
  3. Ryzyko zgonu nie przekracza jednego procenta.
  4. Infekcja ran.
  5. Krwotok z miejsca odcięcia części żołądka
  6. Przeciek w miejscu zszycia
  7. Nudności i wymioty, jeśli pokarm nie został właściwie dokładnie przerzuty
  8. Nudności i wymioty, jeśli pacjent przyjmuje pokarm zbyt szybko
  9. Zespół przeciążenia cukrem
  10. Uszkodzenie śledziony, czego wynikiem jest potrzeba usunięcia jej
  11. Niewydolność oddechowa, a nawet zapalenie płuc
  12. Zaburzenia pracy nerek, nawet do potrzeby włączenia dializoterapii
  13. Niewydolność układu krążenia
  14. Zawał serca
  15. Zatorowość płucna
  16. Zakrzepica żył głębokich w kończynach dolnych
  17. Przepuklina w pooperacyjnej bliźnie
  18. Depresja pooperacyjna

W skrajnych, zakwalifikowanych przypadkach, można wykonać operację na koszt NFZ. Jednak ze względu na ograniczoną ilość kontraktów, na zabieg czeka się bardzo długo. Jeśli pacjent zdecyduje się na wykonanie zabiegu na własny koszt, wydatek wyniesie od 16 do nawet 24 tysięcy złotych.
Bezwzględnie należy skontaktować się z lekarzem, gdy po operacji wystąpią poniższe objawy:

  1. Gorączka powyżej 39 stopni Celsjusza
  2. Krwawienie z ran
  3. Postępujące wzdęcie brzucha
  4. Ból, który nie mija pomimo przyjęcia środków przeciwbólowych
  5. Wymioty oraz nudności
  6. Dreszcze
  7. Problemy z oddychaniem
  8. Przewlekły kaszel
  9. Ropna wydzielina z rany
  10. Zaczerwienienie wokół ran pooperacyjnych, które się powiększa
  11. Tkliwość, a także obrzęk podudzi.